Patrząc na różnego rodzaju deficyty, które mogą skutkować niepełnosprawnością, afazja wydaje się jednym z najpoważniejszych. Nawet niewielka afazja skutkuje bardzo znacznym obniżeniem jakości życia pacjenta i może sprawić, że chory w pełni samodzielny, motorycznie jest niesamodzielny poznawczo

– podkreśla prof. Michał Karliński, neurolog Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie w rozmowie z naszym portalem, zarejestrowanej przy okazji dorocznej konferencji Polskiego Towarzystwa Udaru Mózgu w Toruniu.

Dla wielu osób, które przeszły udar mózgu jednym z najtrudniejszych wyzwań jest afazja – zaburzenie, które odbiera możliwość swobodnej komunikacji, rozumienia mowy lub czytania. Chorzy muszą zmagać się nie tylko z powrotem do sprawności motorycznej, ale też brakiem możliwości porozumienia się z otoczeniem, co drastycznie obniża jakość życia i prowadzi do poczucia niesamodzielności. Najnowsze doniesienia medyczne dają jednak nadzieję: rehabilitację mowy można i warto wspomagać farmakologicznie. 

Afazja nie jest jednolitym stanem. To szerokie spektrum objawów o różnym stopniu nasilenia – od drobnych trudności w doborze słów po afazję globalną, która niemal całkowicie uniemożliwia kontakt z chorym. Kluczem do sukcesu jest współpraca pacjenta. Choć w najcięższych przypadkach możliwości medycyny są ograniczone, większość chorych jest w stanie podjąć aktywną terapię, która przynosi wymierne efekty.

Nie tylko ćwiczenia – farmakologia w służbie mózgu

Fundamentem odzyskiwania mowy jest systematyczna praca z neurologopedą oraz neuropsychologiem. Jednak – jak podkreśla prof. Karliński – „szczęściu można pomóc”. Aktualne badania naukowe potwierdzają skuteczność substancji wspomagających procesy naprawcze w mózgu. 

Mogą one:

• Wspomagać neuroplastyczność: Pomagać mózgowi „przeprogramować się” i tworzyć nowe połączenia w miejsce tych uszkodzonych przez udar.
• Intensyfikować efekty terapii: Sprawić, że wysiłek włożony w ćwiczenia z logopedą przynosi szybsze i trwalsze rezultaty.
• Poprawić jakość życia: Nawet niewielka poprawa w komunikacji znacząco wpływa na dobrostan psychiczny pacjenta i jego bliskich.

Nowoczesne podejście do terapii

Współczesna neurorehabilitacja to model zintegrowany. Nie wybieramy między lekiem a ćwiczeniami – łączymy je, by wykorzystać tzw. „okienko terapeutyczne”, czyli czas, w którym mózg wykazuje największą zdolność do regeneracji.

Warto pamiętać, że afazja to jeden z najpoważniejszych deficytów poudarowych. Osoba, która potrafi chodzić, ale nie potrafi zakomunikować swoich potrzeb, wciąż pozostaje osobą niesamodzielną. Dlatego tak ważne jest, aby wiedzieć o dostępnych metodach leczenia farmakologicznego, które są dostępne dla pacjentów w Polsce.

Jeśli Ty lub Twój bliski zmagacie się z barierą językową po udarze, zapytajcie lekarza prowadzącego o możliwości wspomagania farmakologicznego. Połączenie wiedzy medycznej z wytrwałością w ćwiczeniach to najprostsza droga do tego, by słowa znów zaczęły płynąć swobodnie.

Główne tematy materiału:

• Złożoność afazji: Zrozumienie, że każdy przypadek wymaga indywidualnego podejścia.
• Rola farmakologii: Jako wsparcia procesów neuroplastycznych.
• Samodzielność poznawcza: Dlaczego odzyskanie mowy jest tak samo ważne jak nauka chodzenia.
• Dostępność leczenia: Informacja o możliwościach terapeutycznych w polskich realiach medycznych.