Rozpoznanie objawów udaru mózgu i natychmiastowa reakcja to kwestia życia, zdrowia oraz uniknięcia trwałych niepełnosprawności – przypomina Dr Przemysław Wielochowski.

Kluczowym czynnikiem decydującym o sukcesie leczenia udaru mózgu jest czas, jaki upływa od pojawienia się pierwszych symptomów do momentu interwencji medycznej – przypomina przy okazji Światowego Dnia Udaru, który przypada na 29 października, dr Przemysław Wielochowski Kierownik Klinicznego Oddziału Neurologii wraz Pododdziałem Udarowym, Mazowieckiego Szpitala Specjalistycznego w Radomiu.

Jak rozpoznać udar?

Do objawów, które powinny wzbudzić natychmiastowy niepokój, należą m.in. zaburzenia mowy, nagłe zaburzenia świadomości, niedowład ręki lub nogi, a także widoczna Asymetria twarzy. Specjaliści podkreślają, że symptomy te mogą sugerować udar niedokrwienny. Choć nie każdy taki sygnał oznacza udar, szybka reakcja drastycznie zwiększa szanse pacjenta na pełny powrót do zdrowia.

Dla pacjentów to najważniejsze jest to, że czas to mózg. Im więcej czasu pływa od początku objawów, tym więcej mózgu bezpowrotnie ginie, po prostu umiera na skutek udaru – mówi dr Wielochowski.

W przypadku zaobserwowania niepokojących objawów nie wolno zwlekać ani bagatelizować sytuacji. Należy niezwłocznie wezwać pogotowie ratunkowe lub udać się do najbliższego szpitala.

Znaczenie „okna czasowego” i rozwój radomskiego ośrodka

W leczeniu udaru niedokrwiennego kluczowe znaczenie ma tzw. okno czasowe, które wynosi od 4,5 do 6, a w niektórych przypadkach nawet do 12 godzin. Im szybciej wdrożone zostanie leczenie (np. za pomocą leków rozpuszczających skrzepliny lub mechanicznego usuwania zatorów – trombektomii), tym lepsze efekty osiąga pacjent.

[…] im wcześniej zacznemosz leczenie udaru niedokrwiennego, a mamy na to też określone okna czasowe do 4,5, do 6, do 12 godzin, tym lepsze efekty dla pacjenta uzyskujemy – podkreśla dr Wielochowski.

Dzięki rosnącej świadomości społecznej oraz rozwojowi medycyny sytuacja chorych w mniejszych ośrodkach ulega poprawie. Przykładowo, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Radomiu od maja 2026 roku zapewnia całodobowy dyżur trombektomijny (24/7). Dzięki temu pacjenci z regionu radomskiego nie muszą być już transportowani do odległej Warszawy czy Grójca, co pozwala zaoszczędzić bezcenny czas i znacząco podnosi skuteczność terapii reperfuzyjnej.

Najważniejsze tezy artykułu:

• Zasada „czas to mózg”: Szybkość reakcji ma decydujące znaczenie – im szybciej pacjent trafi w ręce lekarzy, tym mniej tkanki mózgowej ulegnie nieodwracalnemu zniszczeniu.
  
• Alarmujące objawy: Do najważniejszych symptomów udaru należą m.in. zaburzenia mowy i świadomości, niedowład kończyn oraz asymetria twarzy.
  
• Zakaz lekceważenia objawów: W przypadku podejrzenia udaru nie wolno czekać; należy natychmiast wezwać pogotowie ratunkowe lub udać się do szpitala.
  
• Istnienie okna czasowego: Lepsze wyniki leczenia osiąga się, gdy interwencja (np. podanie leków lub trombektomia mechaniczna) nastąpi w wyznaczonym oknie czasowym trwającym od 4,5 do 12 godzin.
  
• Poprawa dostępności opieki w regionach: Uruchomienie całodobowych dyżurów trombektomijnych w miejscowych szpitalach (takich jak placówka w Radomiu) eliminuje konieczność czasochłonnego transportu chorych do odległych miast, co bezpośrednio przekłada się na lepsze rokowania pacjentów.