Rehabilitacja pacjentów we wczesnej fazie po przebytych udarach mózgu stanowi jedno z największych wyzwań współczesnej medycyny regeneracyjnej. Zestaw urządzeń zaprojektowany przez dr Małgorzatę Walaszczyk z Wydziału Form Przemysłowych Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi dedykowany jest pacjentom już od pierwszej fazy powrotu do sprawności, gdy są oni w stanie wstać z łóżka. W skład systemu wchodzą m.in. stolik do rehabilitacji w pozycji siedzącej, specjalne plansze dostosowane do pracy na stojąco i siedząco oraz tzw. kokony.
Priorytetem projektowym było aktywowanie motoryki dużej – w szczególności rozruszanie łopatki i barku – co ma kluczowe przełożenie na dalsze postępy w terapii. Warto podkreślić, że stymulacja ruchowa ma charakter wieloobszarowy. Choć sprzęt nie jest bezpośrednio przeznaczony do logopedii, uruchomienie ogólnej motoryki organizmu pozytywnie wpływa na powrót funkcji mowy oraz sprawności manualnej (motoryki małej).
Autorka projektu podjęła ścisłą współpracę z rehabilitantami Szpitala im. M. Kopernika w Łodzi, aby precyzyjnie poznać i przeanalizować całą ścieżkę zdrowienia pacjenta. Jednym z głównych celów projektu było zrywanie z dotychczasowym, surowym wyglądem przestrzeni szpitalnych.
Bardzo mi zależało na tym, żeby zmienić styl wyglądu sal rehabilitacyjnych w ogóle. Ja chciałam, żeby te prace, które spełniają wszystkie funkcje rehabilitacji i jest to potwierdzone przez pracowników ze szpitala Kopernika, też wyglądały oprócz swojej funkcji – mówi dr Małgorzata Walaszczyk.
Praktyka pokazuje, że estetyka i przyjazna forma wizualna realnie zachęcają pacjentów do podejmującego wysiłku fizycznego. Chętnie podejmują oni ćwiczenia przy zaprojektowanych planszach oraz podchodzą do interaktywnych kokonów.
Sprzęt rehabilitacyjny został wyposażony w elementy generujące dźwięki podczas wykonywania ruchów. Funkcja ta pełni podwójną rolę: stanowi natychmiastową informację zwrotną dla terapeuty o poprawności wykonywanego ćwiczenia oraz działa jako tzw. nagroda dodatkowa dla pacjenta, wzmacniając jego motywację. Różnorodność dźwięków wydawanych przez kokony pozwala także na prowadzenie integracyjnych, grupowych zabaw rytmicznych.
Chciałam, żeby te urządzenia zachęcały do ćwiczeń i to się dzieje. One faktycznie przyciągają, ludzie chętnie ćwiczą na zaprojektowanych przeze mnie planszach, chętnie podchodzą do kokonów. Wszystkie te sprzęty wydają też dźwięk, bo one działają na różne zmysły – tłumaczy dr Małgorzata Walaszczyk.
Układanie wzorów przestrzennych na planszach stanowi element łączący sprawność ruchową z myśleniem przestrzennym. Pacjent musi oddalić się od stanowiska i przeanalizować właściwe położenie kolorów, co dodatkowo stymuluje funkcje poznawcze. Dodatkowo elementy konstrukcyjne, takie jak koła na planszach, zostały dostosowane rozmiarem i położeniem do osób o różnym wzroście.
Zaprojektowane kokony różnią się masą i fakturą. Podczas gdy lżejsze służą do bezpiecznej zabawy i podawania (zastępując uciekające balony stosowane tradycyjnie na salach), najcięższy kokon wymusza na pacjencie wypracowanie mocnego chwytu. Przyjemne, nieśliskie materiały wykończeniowe sprawiają, że kontakt ze sprzętem przynosi pacjentowi pozytywne odczucia sensoryczne i zwiększa komfort ćwiczeń.
